1. Công tắc tơ dạng khối Mitsubishi có nhiệm vụ gì?

Công tắc tơ là thiết bị đóng cắt được điều khiển bằng điện từ. Khi cuộn hút nhận điện áp điều khiển phù hợp, cơ cấu bên trong tác động làm các tiếp điểm chính đóng, cấp điện cho tải.

Khi tín hiệu điều khiển bị ngắt, tiếp điểm trở về trạng thái ban đầu theo cơ cấu thiết bị.

Trong mạch động cơ, contactor thường được sử dụng để:

Điều khiển chạy/dừng động cơ.
Đóng cắt nguồn điện theo tín hiệu điều khiển.
Phối hợp với PLC hoặc mạch điều khiển tự động.
Điều khiển máy bơm, quạt, băng tải và máy móc công nghiệp.

Tuy nhiên, contactor không thay thế toàn bộ chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch.

2. Rơ le nhiệt có nhiệm vụ gì?

Rơ le nhiệt là thiết bị thường được sử dụng để hỗ trợ bảo vệ động cơ trước tình trạng quá tải kéo dài, theo đặc tính và phạm vi bảo vệ của thiết bị.

Khi phát hiện tình trạng quá tải đáp ứng điều kiện tác động, rơ le nhiệt chuyển trạng thái tiếp điểm phụ. Trong mạch điều khiển phù hợp, tiếp điểm này làm ngắt mạch cuộn hút contactor, khiến contactor mở và ngắt nguồn cấp cho động cơ.

Có thể hình dung:

Động cơ quá tải → rơ le nhiệt tác động → mạch điều khiển bị ngắt → contactor nhả → động cơ ngừng hoạt động.

Rơ le nhiệt không phải thiết bị thay thế cho bảo vệ ngắn mạch. Hệ thống vẫn cần thiết bị bảo vệ ngắn mạch phù hợp.

3. Vì sao nên kết hợp hai thiết bị?

Phân chia chức năng rõ ràng

Contactor: đóng cắt và điều khiển tải.
Rơ le nhiệt: hỗ trợ phát hiện và xử lý tình trạng quá tải động cơ.
MCB/MCCB hoặc thiết bị bảo vệ phù hợp: thực hiện chức năng bảo vệ mạch theo thông số và thiết kế.

Sự phối hợp này giúp hệ thống có đầy đủ chức năng điều khiển và bảo vệ cần thiết hơn so với việc chỉ sử dụng contactor.

Hỗ trợ vận hành động cơ

Khi động cơ hoạt động trong điều kiện tải không phù hợp, rơ le nhiệt có thể tác động theo đặc tính cài đặt. Mạch điều khiển được thiết kế đúng sẽ ngắt contactor để dừng động cơ.

Sau khi xử lý nguyên nhân sự cố, người vận hành cần kiểm tra tình trạng thiết bị và thực hiện quy trình khởi động lại theo hướng dẫn.

Thuận tiện cho tủ điện điều khiển

Contactor và rơ le nhiệt có thể được bố trí cùng nhau trong tủ điện, tùy dòng sản phẩm và phụ kiện tương thích. Cách bố trí này giúp tổ chức mạch động cơ gọn gàng và thuận tiện hơn cho việc kiểm tra, bảo trì.

4. Sơ đồ phối hợp cơ bản

Một cấu trúc thường gặp trong mạch động cơ là:

Mạch động lực:

Nguồn điện → thiết bị bảo vệ ngắn mạch → contactor → rơ le nhiệt → động cơ.

Mạch điều khiển:

Nguồn điều khiển → nút nhấn/mạch điều khiển → tiếp điểm bảo vệ của rơ le nhiệt → cuộn hút contactor.

Đây là sơ đồ nguyên lý khái quát. Cách đấu nối thực tế cần căn cứ vào sơ đồ của từng thiết bị và yêu cầu thiết kế hệ thống.

5. Cần lưu ý gì khi chọn contactor và rơ le nhiệt?

Để hai thiết bị phối hợp phù hợp, cần kiểm tra:

Công suất và dòng điện định mức của động cơ.
Điện áp làm việc của động cơ.
Điện áp cuộn hút contactor.
Dòng điện và cấp sử dụng của contactor.
Dải điều chỉnh của rơ le nhiệt.
Khả năng tương thích cơ khí và điện giữa hai thiết bị.
Thiết bị bảo vệ ngắn mạch đi kèm.
Điều kiện lắp đặt và chế độ vận hành.

Không nên chọn rơ le nhiệt chỉ dựa vào kích thước hoặc chọn contactor chỉ dựa vào công suất động cơ. Cần đối chiếu thông số kỹ thuật của đúng model.

Kết luận

Công tắc tơ dạng khối Mitsubishi và rơ le nhiệt đảm nhiệm hai chức năng khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau trong mạch điều khiển động cơ. Contactor thực hiện đóng cắt, còn rơ le nhiệt hỗ trợ bảo vệ quá tải thông qua mạch điều khiển được thiết kế phù hợp.

Nếu đang thiết kế tủ điện hoặc thay thế thiết bị cho động cơ, hãy xác định dòng điện tải, điện áp cuộn hút và dải điều chỉnh rơ le nhiệt trước khi lựa chọn.

Thiết Bị Điện Quang hỗ trợ tư vấn thông tin và lựa chọn thiết bị điện theo nhu cầu thực tế.